Özgürlük, demokrasi ve insan hakları konularında araştırmalar yapan sivil toplum örgütü Freedom House 2020 yılı raporunda, Türkiye’yi bu yıl da “özgür olmayan ülkeler” kategorisinde sınıflandırdı. Verilen 100 puan üzerinden 32 alan Türkiye, 195 ülkenin yer aldığı “özgürlük” sıralaması listesinde 146’ncı sırada bulundu.

Finlandiya, Norveç ve İsveç 100 puanla ilk sırada yer alırken, yıllardır iç savaşta olan Suriye 1 puan ile son sırada yer buldu. Türkmenistan, Eritre ve Güney Sudan ülkeleri ise 2 puan ile son sıralarda.

Türkiye, son 10 yılda özgürlüklerin en çok gerilediği 2’nci ülke

Freedom House’ın raporuna göre son 10 yıl içinde toplam 31 puan kaybeden Türkiye, Afrika ülkesi Mali’den sonra dünyada özgürlüklerin en çok gerilediği ülke konumunda.

Raporun Türkiye ile ilgili bölümünde, “muhalif siyasetçilere, sivil toplumun örgüt üyelerine, bağımsız gazetecilere ve Ankara dış politikasını eleştirenlere yönelik kovuşturma ve taciz kampanyalarının 2020 boyunca da devam etti” yazıldı.

Ayrıca raporda, Kürt muhalifleri, Gülen hareketinin destekçilerini ve solcuları hedef alan terör suçlamaları, işkence ve aşağılayıcı muameleler içeren iddialara da yer verildi.

Freedom House raporda, Türkiye’nin AİHM’in Selahattin Demirtaş ve Osman Kavala’nın serbest bırakılmasına ilişkin kararlarını uygulamayı reddettiğini belirtti. Ankara’nın HDP’li belediyelere kayyum atamasını, haber kaynaklarının sürekli olarak kapatılması, gazetecilerin tutuklanması ve akademik özgürlüklerin zayıflamasını demokrasiye zarar veren ve özgürlükleri kısıtlayan önemli faktörler olarak değerlendirdi.

‘Basın ve ifade özgürlüğü baskı altında’

Türkiye’de ana akım medyanın, başta televizyon kanalları olmak üzere, hükümetin duruşunu yansıtan yayınlar yaptığını ve haberlerde sık sık benzer manşetlerin atıldığı kaydedildi. Bazı bağımsız gazete ve internet siteleri faaliyetlerine devam etse de bunların büyük bir siyasi baskı altında oldukları ifade edildi. Ayrıca, insanların sosyal medyada sıkı bir takip altında oldukları da belirtildi.

Örneğin geçen yıl yüzlerce sosyal medya kullanıcısının Covid-19 salgınıyla ilgili “provokatif” olarak değerlendirilen paylaşımlar sebebiyle gözaltına alındıkları ve bazılarının da ekonomi, terörizm ya da askeri operasyonlar gibi konularda düşüncelerini dile getirdikleri için gözaltına alındıkları ya da yargılandıkları kaydedildi.

Türkiye’nin genel özgürlük skoru:

Genel skor: 32 (0 en düşük 100 en yüksek)

Politik Haklar: 16/40

Sivil Haklar: 16/60

Raporda otoriter devletlerin askeri güç kullanması dünya genelinde demokratik normlarda çürüme yaşandığının bir diğer sonucu olarak değerlendirildi.

Türkiye’de internet özgürlüğü düşüşte

Freedom House, ülkelerin vatandaşlarına sağladığı internet özgürlüğü de detaylı bir şekilde ele aldı. Raporun Türkiye bölümünde, “Bu yıl hükümetin, sosyal medya platformlarını geçici olarak engelleyerek birçok kullanıcının temel hizmetlere ve araçlara erişimden yoksun bırakmasıyla birlikte internet özgürlüğü Türkiye’de düşüşe geçti” ifadeleri kullanıldı.

Raporda, “hükümetin, sosyal medya şirketlerinin içerik kaldırma talepleri gibi tedbirlere yanıt verebilmeleri için ülke içinde temsilci bulundurmalarını zorunlu hale getirerek bu şirketlere sıkı kısıtlamalar koyan baskıcı bir yasayı onayladığını” ileri sürüldü.

Türkiye İnternet özgürlüğü skoru

Genel skor: 35 (en yüksek puan 100)

Erişimin Önündeki Engeller: 13/ 25

İçerik Sınırlamaları: 11/ 25

Kullanıcı Haklarının İhlalleri: 11/ 40

Bu yazının orjinali bu adreste